Wat scannen wij en waarom
Site Guardian controleert gemeentewebsites op vijf onderdelen. Hieronder leggen we per onderdeel uit waarom het belangrijk is en wat we precies controleren. Alle controles zijn geautomatiseerd en regel-gebaseerd — er wordt geen AI gebruikt voor de bevindingen zelf.
Beveiliging
Waarom? Gemeentewebsites verwerken persoonsgegevens van inwoners. Zonder goede beveiliging kunnen kwaadwillenden gegevens onderscheppen, de website misbruiken voor phishing, of bezoekers omleiden naar schadelijke pagina's.
Wat controleren wij:
- Beveiligingsheaders (HSTS, CSP, X-Frame-Options) — beschermen bezoekers tegen aanvallen
- Cookie-instellingen (Secure, HttpOnly, SameSite) — voorkomen diefstal van sessiegegevens
- HTTPS-configuratie — versleuteling van alle verkeer tussen bezoeker en website
- Informatie-lekken — of de website technische details toont die aanvallers kunnen misbruiken
- Externe scripts zonder integriteitscontrole — risico op ongeautoriseerde code-injectie
Toegankelijkheid
Waarom? Nederlandse overheidswebsites zijn wettelijk verplicht om toegankelijk te zijn voor iedereen, inclusief mensen met een visuele, auditieve of motorische beperking (Besluit digitale toegankelijkheid overheid, WCAG 2.2 AA).
Wat controleren wij:
- Taalinstelling — zodat schermlezers de juiste taal gebruiken
- Koppenstructuur — logische hiërarchie voor navigatie met hulptechnologie
- Alternatieve tekst bij afbeeldingen — zodat blinde bezoekers weten wat er staat
- Formulierlabels — zodat elk invoerveld een duidelijke beschrijving heeft
- Toetsenbordnavigatie — skip links en focusindicatoren voor wie geen muis kan gebruiken
- Zoombeperking — of de website inzoomen verhindert (problematisch voor slechtzienden)
Privacy
Waarom? Gemeenten hebben een bijzondere verantwoordelijkheid richting hun inwoners. Inwoners moeten erop kunnen vertrouwen dat hun bezoek aan de gemeentewebsite niet wordt gevolgd door commerciële partijen. De AVG en Telecommunicatiewet stellen hier strenge eisen aan.
Wat controleren wij:
- Tracking-diensten — of Google Analytics, Facebook Pixel of vergelijkbare trackers actief zijn
- Cookie-toestemming — of er een correct werkend toestemmingsmechanisme is
- Externe domeinen — hoeveel derde partijen gegevens van bezoekers ontvangen
- Privacyverklaring — of er een zichtbare link naar het privacybeleid is
- Analytics-cookies — of deze pas na toestemming worden geplaatst (niet direct bij laden)
Snelheid
Waarom? Een trage website is niet alleen vervelend, maar ook een toegankelijkheidsprobleem. Inwoners met een langzame internetverbinding of ouder apparaat worden buitengesloten. Bovendien beïnvloedt snelheid de vindbaarheid in zoekmachines.
Wat controleren wij:
- Aantal HTTP-verzoeken — hoeveel bestanden de browser moet laden
- Externe afhankelijkheden — hoeveel derde partij-domeinen extra wachttijd veroorzaken
- Render-blocking scripts — of scripts het tonen van de pagina blokkeren
- Compressie — of HTML, CSS en JavaScript gecomprimeerd worden verstuurd
- Caching — of de browser bestanden mag onthouden voor een volgend bezoek
Overheidsstandaarden
Waarom? Nederlandse gemeenten moeten voldoen aan de verplichte standaarden van het Forum Standaardisatie. Dit borgt dat overheidswebsites betrouwbaar, vindbaar en interoperabel zijn.
Wat controleren wij:
- HTTPS — verplicht voor alle overheidswebsites
- Toegankelijkheidsverklaring — verplichte publicatie over de toegankelijkheidsstatus
- Responsief ontwerp — geschikt voor mobiel, tablet en desktop
- Open standaarden — gebruik van HTML5, geen afhankelijkheid van specifieke leveranciers
- Metadata — correcte beschrijving voor zoekmachines en sociale media
Over de bestuurlijke samenvatting
Optioneel kan Site Guardian een korte samenvatting toevoegen die geschreven is voor bestuurders: wethouders, gemeentesecretarissen en directeuren. Deze samenvatting vertaalt de technische bevindingen naar begrijpelijke risico's en concrete acties.
De samenvatting wordt opgesteld door AI (Mistral) en is in het rapport altijd duidelijk als zodanig gemarkeerd. De feitelijke bevindingen zijn en blijven volledig regel-gebaseerd — de AI interpreteert alleen het resultaat, niet de scan.
Geen samenvatting nodig? Vink de optie uit bij het starten van de scan. U ontvangt dan alleen het technische rapport.
Waarom gratis?
Wij vinden dat elke gemeente recht heeft op inzicht in de digitale veiligheid en privacy van haar website. Andere partijen bieden een gratis scan aan en vragen vervolgens honderden euro's voor het rapport. Wij doen het anders. Site Guardian is open source (EUPL-1.2), volledig gratis, en heeft geen commercieel belang.